Sociale innovatie is een vernieuwing in de arbeidsorganisatie en arbeidsrelaties die leidt tot verbeterde prestaties van de organisatie en meer arbeidsvreugde. Het ontwikkelen van kennis en talenten van medewerkers vormt hierin het centrale uitgangspunt. De kracht van sociale innovatie ligt dan ook bij de medewerker: hij is de bouwsteen van de organisatie. Onder sociale innovatie valt onder andere flexibel organiseren, strategische orientatie, slimmer werken en product-marktverbetering.
Als gevolg van sociale, maatschappelijke, technologische en economische ontwikkelingen zijn organisaties genoodzaakt te veranderen. De ontwikkelingen gaan sneller dan vroeger en vragen van organisaties om een hogere mate van flexibiliteit en efficiëntie om producten en diensten aan te laten sluiten op de veranderende vraag. Dit geldt niet alleen voor de organisatie maar ook voor de medewerker: van hem wordt een proactieve, open houding verwacht zodat hij ideeën en creativiteit de organisatie inbrengt. Hij moet zich in feite ontwikkelen van productiemedewerker tot kennismedewerker. Hiervoor moet de medewerker kunnen inspelen op omgevingsfactoren, kennis delen en slimmer werken om de organisatie vooruit te helpen. Dit vraagt een hele omslag van werkgevers en werknemers maar voor een goed doel: het toepassen van sociale innovatie zal de arbeidsvreugde en arbeidsproductiviteit verhogen.
Sociale innovatie legt niet één manier van werken en organiseren op. Iedere organisatie vraagt om een andere vorm maar het gedachtegoed blijft hetzelfde: de medewerker zal zijn persoonlijke competenties inzetten voor het verbeteren van de prestaties van de organisatie. Voor de ene organisatie kan dat betekenen dat er een (online) kennisplatform wordt geïmplementeerd zodat medewerkers efficiënter met elkaar kunnen kennisdelen. In andere gevallen gaat het om flexibel roosteren, het maken van nieuwe werkafspraken of het creëren van flexplekken. Omdat elke organisatie verschillend is, is het belangrijk om voorafgaand aan maatregelen op gebied van sociale innovatie eerst een visie te bepalen. Waar wil je als organisatie heen? Wat wil je bereiken in de komende tien jaar? Hoe beweegt de markt zich? Een toekomstverkenning zorgt ervoor dat sociale innovatie vanuit de juiste invalshoek wordt ingezet.

Alares 2011